Historia miasta

Wydawać by się mogło, że Sosnowiec nie ma obszernej, ani bogatej historii, a jest jedynie średnim miastem na mapie Polski, do tego owiany niezbyt dobrą sławą. Nic bardziej mylnego. Historia Sosnowca nie dość, że jest długa, to jeszcze interesująca i niezwykle ciekawa.

Historia Sosnowca sięga średniowiecza, choć miastem stał się dopiero na początku XX wieku. Jakie były początki Sosnowca?

Obecne tereny miasta zamieszkiwane były przez ludność już na przełomie XI i XII wieku, zatem sięgają wczesnego średniowiecza. Przeprowadzane na terenie Sosnowca wykopaliska dały dowody na to, że już wtedy znajdowały się tam piece hutnicze, a więc zajmowano się tam hutnictwem ołowiu oraz srebra. Najstarsze dokumenty, które wspominają obecne dzielnice Sosnowca (wtedy wsie) pochodzą z pierwszej połowy XIII wieku. Również Jan Długosz wspomina obecne dzielnice Sosnowca w swoich księgach pochodzących z XV wieku. Wzmianki o samym Sosnowcu, a raczej wsi o takiej nazwie, pochodzą z pierwszej połowy XVIII wieku. 

A skąd wzięła się nazwa Sosnowiec?

Według legendy, Kazimierz Wielki (lub Kazimierz Odnowiciel – przedstawiane są różne wersje legendy), odwiedzając okoliczne wsie, nadał nazwę od rosnących na tym terenie sosnowych borów. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że nazwa Sosnowca rzeczywiście pochodzi od porastających owe tereny sosen, jednak zdaniem historyków, nieprawdą jest, iż nadana została przez króla. Przez długi czas nazwa miasta odnajdywana była w źródłach historycznych jako Sosnowice lub później, w czasach zaborów, Sosnowietz. 

Sosnowiec w czasach zaborów należał do zaboru pruskiego, a później rosyjskiego. Na terenie dzisiejszego miasta tworzył się Trójkąt Trzech Cesarzy. Stykały się tu granice trzech państw- zaborców Polski.

W XIX Wieku Sosnowiec cieszył się rozwojem i dużym zainteresowaniem. Przebiegała tędy trasa kolei Warszawsko- Wiedeńskiej, wybudowano więc w Sosnowcu piękny dworzec kolejowy. To wydarzenie spowodowało bardzo duże przyspieszenie rozwoju Sosnowca. Dobra komunikacja i bogate zasoby naturalne sprawiły, że zainteresowanie Sosnowcem było wysokie, szczególnie wśród osób zajmujących się wówczas przemysłem. Z czasem do Sosnowca zaczęło przyjeżdżać coraz więcej ludzi, zarówno do pracy, jak i do poczynienia inwestycji. Powstawały tam środowiska, w tym robotnicze, które zrzeszały Polaków. Ciekawostką jest, że w Sosnowcu powstał, pomimo licznych prześladowań ze strony zaborcy, jeden z najstarszych klubów piłki nożnej- Zagłębie Sosnowiec. W mieście powstał również Teatr Zimowy, a w jego budynku mieściła się także restauracja, hotel i elektrownia. Obok Teatru Zimowego, działał także Teatr Letni, jednak jego drewniana konstrukcja spłonęła w pożarze. 

Do Sosnowca, ze względu na rozwój przemysłu oraz kultury przeprowadziło się wiele szlacheckich bądź przemysłowych rodów. Ich życie w Sosnowcu pozostawiło ślady do dziś, pod postacią historycznej zabudowy. Do najbardziej znanych osób, które zamieszkiwały wówczas Sosnowiec zalicza się rody Dietlów, Schoenów, Mieroszewskich czy Reicherów. 

Sosnowiec stał się miastem formalnie dopiero w 1902 roku. Wówczas na mocy aktu, nadanego przez cara Mikołaja II Jak wyglądała jego historia w XX wieku?

Po I Wojnie Światowej i odzyskaniu niepodległości przez Polskę, Sosnowiec należał do województwa kieleckiego. Trwało do aż do wybuchu II Wojny Światowej, czyli przez całe XX- lecie. Miasto rozwijało się, a największą rolę w jago rozwoju odgrywali zamieszkujący je robotnicy. W latach 20. XX wieku wybudowano w mieście sieć wodociągową i kanalizacyjną. 

Podczas II Wojny Światowej Sosnowiec, podobnie jak cała Polska, przechodził trudny czas. Miasto włączono do III Rzeszy, a Niemcy dokonywali egzekucji na mieszkańcach. Sosnowiec zamieszkiwało bardzo dużo osób żydowskiego pochodzenia, a więc Niemcy wysiedlali mieszkańców miasta i stworzyli w Sosnowcu getto. Mieszkańców masowo wywożono do obozów koncentracyjnych. Po wojnie liczba mieszkańców zmalała niemal o połowę. 

Przez cały okres PRL-u Sosnowiec był miastem górniczo- hutniczym, prężnie działał tu przemysł wydobywczy. Po odkryciu złóż węgla, piasku, glinki i kamienia w Sosnowcu postało wiele kopalni. Po przemianach w 1989 roku wiele kopalni zamknięto, a przemysł wydobywczy przestał się rozwijać tak intensywnie. Zastąpiono go produkcją i handlem, jednak Sosnowiec do dziś odczuwa gospodarcze skutki zamknięcia hut i kopalni. Na terenie miasta działają liczne zakłady produkcyjne, a także firmy transportowe.  

Z Sosnowcem swoją historię wiążą także znani polscy aktorzy, politycy czy działacze społeczni. Pochodzi stąd również znakomity polski śpiewak, znany na całym świecie – Jan Kiepura. Urodził się on, wychowywał i dorastał w Sosnowcu. 

Do historycznych wydarzeń po II Wojnie Światowej, które miały miejsce w Sosnowcu można niewątpliwie zaliczyć także odwiedziny prezydenta Francji Charlesa de Gaulle w 1945 roku, którego witały tłumy ludzi, a także wizytę papieża Jana Pawła II w 1999 roku, który wówczas odprawił mszę świętą na placu przy ulicy Gwiezdnej. Po śmierci papieża plac nazwano jego imieniem oraz postawiono na nim pomnik Jana Pawła II.